Jest to oryginalna instrukcja drukowana w księgach ślubów z XIX wieku w diecezji siedleckiej, województwie mazowieckim.
Pisownię zachowałem w oryginale.
Stanisław Pieniążek
INSTRUKCYA
Książka ta Ślubna ma Rubryki to jest:
Rok Miesiąc, i Dzień odprawionego Ślubu, Numer Domu, Imię i Przezwisko, Oblubieńca, Religia i Wiek onego, jeżeli Młodzian lub Wdowiec tudzież Imię i Przezwisko Pblubienicy Religia, Wiek, ieżeli Panna lub Wdowa, Imię i Przezwisko Świadków, ich Kondycya.
1 – Do Rubryki Rok, Miesiąc i Dzień, wpisywany będzie Rok, Miesiąc i Dzień, którego kto do Ślubu przystępuie, uważaćiednakże potrzeba, ażeby to zapisywanie działo się podług Łacińskiego Kalendarza.
2 – Do Rubryki Numer Domu zapisywany będzie Numer Konskryptionalny, któren na Domie Oblubienńca nayduie się albo gdyby tenże własnego nie miał Domu, na tenczas naznaczy się Numer Domu Oyca, chybaby Oblubieniec do Domu Oblubienicy przenosił się, w którym razie Numer Domu Oblubienicy albo Rodziców Oblubienicy musiałby być zapisany.
3 – Rubryka Imię i Przezwisko Oblubieńca, zapisze się słowy takiemi, iako się Oblubieniec po Imieniu i Przezwisku nazywa, gdzie iednak Pleban dobrze uważać będzie, ażeby niezmyślone, ale prawdziwe Imię powiedziane mu było.
4 – W następuiącey Rubryce Religia nazwaney, pisane będzie iakiey iest Religii Oblubieniec, iednakże zanotować należy Numerem I, w przyzwoitey Kolumnie.
5 – w Linii wiek połaczy się Rok Wieku Oblubieńca numerami
6 – Jeżeli Młodzian lub Wdowiec iest Oblubieniec, to w takiey Rubryce także Numerem, I. Naznaczy się kładąc ten numer w przyzwoitey Kolumnie.
7 – Toż samo Pleban uważać będzie w Rubrykach Oblubienicy, to iest: w pierwszey Rubryce napisze Imię i Przezwisko Oblubienicy, gdaie znowuż uważać będzie dobrze, ażeby zmyślone Przezwisko zapisane niebyło.
8 – w Rubryce Religii napiszę Pleban Numer I. Kładąc go w przyzwoitey Religii Oblubienicy Kolumnie.
9 – W następuiącey linii Wiek oznaczaiącey, lata Oblubienicy Numerami zapisywane będą.
10 – w Rubryce Panna lub Wdowa, zanotowaną będzie także przez Numer I. Kładąc tenże Numer tam, dokąd stan Oblubienicy należy.
11 – W rubryce Świadków zapisze się Imię i Przezwisko Świadków, gdzie, iednak Pleban dobrze uważać będzie, ażeby właściwe Imiona, a nie zmyślone przez samychże Świadków zapisane były.
12 – W rubryce Kondycya położy się iakiey są Świadkowie Kondycyi, ieżeli Chłopi, rzemieślnicy, Szlachta, Posseserowie, lub inney Kondycyi.
Jednakże sobie dobrze uważać będą Plebani, iż Świadkowie sami siebie po Imieniu i Przezwisku, i Kondycyą swoią zapisywać maią, gdyby zaś pisać nieumieli, i Bakałarz lub kto inny ich zapisywał, że świadkowie ten cudzy zapis znakiem Krzyża, lub innym iakim ztwierdzić powinni, tak iako w Testamentach praktykuje się.
13 – Sam Pleban na każdey karcie tey Książki siebie po Imieniu i Przezwisku zapisze. Kooperatorowie zaś przykażdym Szlubie za każdym razem siebie samych na tychmiast zapiszą, przydawszy słowo Cooperator.
Obcy zaś Xięża ieżeliby zamiast Plebana ślub dawali, nie tylko iako Kooperatorowie, w każdym razie się podpiszą, ale też przyłączą iż od Plebana do sprawowania tego Aktu pozwolenie maią.
Na ostatek Pleban Książkę tę, która na każdey karcie podsumowana być może, corocznie a to ostatniego dnia Grudnia podług Kalendarza łacińskiego generalnie zsummuie, i podług Formy sub Nro I. Przylączoney z Ksiąszką tą we wszystkich Rubrykach zgadzający się roczną Tabelle wypisze, a naydaley aż do ostatniego Stycznia, do Cyrkularnego przyzwóitego Urzędu odeszle.
Ażeby zaś ta Ksiąszka tym pewniej należycie była zapisywana Pleban ninieyszemi się upomina, albowiem gdyby podczas wizyty Biskupa lub Officyalistow Cyrkularnych, nie porządek lub niedbalstwo iakie postrzeżone było za pierwszym razem w prawdzie za każdy błąd 4. zł pol. Zapłaci, lecz potym ieszcze surowiey ukarany zostanie.
I jeszcze słówko ode mnie: przypominam, że zdjęcia takich zapisów zarówno z księgi ślubów, jak i urodzeń oraz zgonów możecie znaleźć tutaj: Instrukcja prowadzenia Liber Copulatorum .
Tomek
